به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، آیین نکوداشت نصرتالله صمدزاده، بنیانگذار کتابخانه تخصصی جنگ، چهارشنبه ۲۷ آبانماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از چهرههای فرهنگی، پژوهشگران و همکاران وی در کافه کتاب سوره مهر برگزار شد.
در این مراسم مرتضی سرهنگی، هدایتالله بهبودی، محمدرضا سنگری، علیرضا کمری و جمعی دیگر از همکاران و همراهان نصرتالله صمدزاده حضور داشتند و به بیان خاطرات و ویژگیهای حرفهای و شخصیتی او پرداختند.
در ابتدای این مراسم، مرتضی سرهنگی با اشاره به نخستین آشنایی خود با صمدزاده گفت: من او را در کتابخانه مرکزی میدیدم. آدم جدیای بود و پس از راهاندازی کتابخانه، ارتباطم با او بیشتر شد. نظم و انضباطی که او در کتابخانه جاری کرد، هنوز هم پابرجاست.
او افزود: صمدزاده کتابخانهای را بنیان گذاشت که نمونه آن را در کشور نداریم. او در این مسیر معلمی کرد و همکاران خوبی تربیت کرد. صمدزاده بیش از آنکه مدیر باشد، برای بچهها پدری کرد.
در ادامه، محمدرضا سنگری با اشاره به چگونگی آشنایی خود با صمدزاده اظهار کرد: آغاز آشنایی من با صمدزاده از کتابخانه بود. برخی شخصیتها هستند که باید با کمی فاصله و احتیاط به آنها نزدیک شد و صمدزاده از این دسته بود؛ اما پس از آشنایی فهمیدم که چه انسان نازنینی است.

او ادامه داد: پس از دیدار با او دریافتم که چه جهان بزرگی دارد. او در کار خود دقیق، منظم و بههنگام است؛ یعنی در زمان خودش زندگی میکند و زبان زمانهاش را میفهمد.
سنگری با اشاره به روحیه تلاشگری و پویایی صمدزاده گفت: در فرهنگ تاجیکستان به کسانی که بازنشسته میشوند، «سبکدوش» میگویند؛ اما برای انسانهای بزرگ سبکدوشی معنا ندارد، چراکه همواره به دنبال انجام کارهای بزرگ هستند. من تلاش و تکاپوی دائمی او را برای یافتن و آموختن همیشه احساس میکردم.
او همچنین با یادآوری خاطرهای از دوران حضورش در تهران گفت: زمانی که به تهران آمدم، پشت میز شهید رجایی مینشستم. او زیر شیشه میزش نوشته بود: «هر وقت کاری را تمام کردید، کار بزرگتری را شروع کنید.»
غلامرضا عزیزی، پژوهشگر حوزه تاریخ جنگ: نیز با اشاره به ویژگیهای مدیریتی صمدزاده اظهار کرد: اینکه یک نفر با وجود همه نظامها و الگوهای موجود کتابداری، این شجاعت را داشته باشد که متناسب با شرایط کشور نظامی مستقل تدوین کند، از ویژگیهای مهم شخصیت اوست.
او افزود: مدیر خوب صرفاً مدیری نیست که رهبری کند؛ بلکه کسی است که مجموعهای مانند ساعت بسازد؛ مجموعهای که حتی در نبود او نیز پویا باشد و به فعالیت خود ادامه دهد. نظامی که صمدزاده بنیان گذاشت، یادگاری ارزشمند و همچون صدقه جاریه است.

محسن مؤمنیشریف با اشاره به سابقه ۲۵ ساله آشنایی خود با صمدزاده گفت: آشنایی من با او به ۲۵ سال پیش بازمیگردد. او انسانی جدی و دارای دقت نظر است و کار برایش اهمیت بسیار زیادی دارد.
او ادامه داد: اگر ما نیز مانند او کار را جدی میگرفتیم، وضعیت مملکت ما بسیار بهتر از این بود و به آرزوهای رهبر شهیدمان رسیده بودیم.
محمدی، مدیر کتابخانه جنگ، نیز با بیان اینکه بخش مهمی از آموختههای حرفهای خود را مدیون صمدزاده است، اظهار کرد: من در کنار صمدزاده یاد گرفتم که چگونه کتابدار باشم و اساساً چرا باید کتابدار باشم. او در تمام این سالها فقط یک مدیر نبود، بلکه در جایگاه استاد ایفای نقش کرد.
او ابراز امیدواری کرد که همکاران و شاگردان صمدزاده بتوانند ادامهدهندگان شایسته راه او باشند و این دانش و میراث ارزشمند را به نسلهای بعد منتقل کنند.

فرانک جمشیدی، پژوهشگر و از دیگر همکاران صمدزاده، نیز با اشاره به نقش او در مسیر حرفهای خود گفت: زمانی که به این مجموعه پیوستم، چیز زیادی نمیدانستم. یکی از افرادی که خودم را مدیون او میدانم، صمدزاده است. من همیشه او را با لبخند خاصش به یاد میآورم و تلاش کردم شاگرد خوبی برای او باشم.
در ادامه این مراسم، نصرتالله صمدزاده اظهار داشت: دیدن چهره دوستان و شنیدن خاطرات و صحبتهای آنان، یادآور روزهای ارزشمندی است که در ذهنم نقش بسته و سخنان امروز حاضران نیز این خاطرات را برجستهتر کرد.
او با اشاره به اهمیت قدردانی و سپاسگزاری مکتوب در سنت کتابنویسی غربی، بیان کرد: در بسیاری از کتابهای غربی، نویسندگان در صفحه سپاسگزاری از تمام افرادی که به هر شکل در شکلگیری اثر نقش داشتهاند، نام میبرند؛ اما این فرهنگ در سنت نوشتاری ما کمتر مورد توجه قرار گرفته است. به نظرم باید درباره چرایی این موضوع تأمل کنیم و فرهنگ قدردانی را بیش از گذشته گسترش دهیم.
بنیانگذار کتابخانه تخصصی جنگ حوزه هنری با بیان اینکه در این مراسم نباید شخص او محور تقدیر قرار گیرد، افزود: این جلسه برای پاسداشت زحمات یک کتابخانه است، نه تقدیر از صمدزاده؛ کتابخانهای که کتابداران آن ایثارگرانه تلاش میکنند تا دیگران بتوانند نویسنده، پژوهشگر و صاحب علم و دانش شوند.
صمدزاده با اشاره به اهمیت مطالعه و تأثیر آن در شناخت محدودیتهای دانایی انسان تصریح کرد: هرچه بیشتر وارد فضای خواندن و مطالعه میشویم، بیشتر به گستردگی نادانستههای خود پی میبریم. انسان هرچه بیشتر متوجه میشود که چقدر کم میداند، سکوت بیشتری پیشه میکند. این را میتوان جبر خواندن و جبر فهمیدن دانست.

او در ادامه با استفاده از یک تمثیل آذری، نقش کتابداران را به سوزنی تشبیه کرد که لباس دیگران را میدوزد، اما خود همواره برهنه است و گفت: کتابدار نیز در مسیر رشد دیگران تلاش میکند و زمینه پیشرفت و بالندگی آنان را فراهم میآورد؛ در حالی که ممکن است خودش کمتر دیده شود. با این حال، اثر و ارزش کار او در تمام دستاوردهای کسانی که از خدمات کتابخانه بهره بردهاند، حضور دارد.
این فعال حوزه کتاب و ادبیات دفاع مقدس ادامه داد: یکی از ویژگیهای فضای کتابداری این است که افراد بهتدریج قابلیتهای نویسندگی، تحقیق و پژوهش را در خود کشف میکنند و ممکن است به این فکر بیفتند که مسیر مستقلی را برای تألیف کتاب دنبال کنند؛ اما من به لطف خدا به این باور رسیدم که لزوماً نیازی نیست برای اثبات توانایی خود از فضای کتابخانه فاصله بگیرم و میتوان در همین جایگاه نیز منشأ اثر بود.
او با تأکید بر ضرورت توجه به شأن و جایگاه کتابداران خاطرنشان کرد: تلاش کردم در کتابخانه سنتی ایجاد شود که همکاران بدانند خدماتی که ارائه میکنند، صرفاً انجام یک وظیفه اداری نیست. اگر پژوهشگری از خدمات کتابخانه بهره میگیرد و به موفقیتی دست پیدا میکند، کتابدار نیز در آن موفقیت سهم دارد. این رابطه یکطرفه نیست و اثر تلاش کتابدار در نتیجه کار دیگران باقی میماند.
صمدزاده همچنین با اشاره به اهمیت ایجاد فضای صمیمی و بانشاط در محیطهای کتابخانهای گفت: کتابخانه ذاتاً میتواند فضایی خشک و جدی داشته باشد و شکستن این فضا کار آسانی نیست. کتابدار باید در عین حفظ جدیت و مسئولیت حرفهای، با خوشزبانی و خوشدلی محیطی صمیمی و بانشاط ایجاد کند.
او با قدردانی از همکاران خود، طنز و شوخطبعی برخی چهرههای فرهنگی را از عوامل مؤثر در حفظ نشاط محیط کتابخانه دانست و از مرتضی سرهنگی و علیرضا کمرهای بهعنوان افرادی یاد کرد که با روحیه و بیان خاص خود، به صمیمیت این فضا کمک کردهاند.
بنیانگذار کتابخانه تخصصی جنگ حوزه هنری در پایان ضمن قدردانی از حاضران در این آیین، حضور و همراهی آنان را مایه دلگرمی دانست و از همه کسانی که در مسیر شکلگیری و تداوم فعالیتهای کتابخانه نقش داشتهاند، تشکر کرد.
نظر شما